So'rov yuborish
Lignosulfonatlar (Lignosulfonate) — texnik sirt faol moddalar bo‘lib, lignosulfon kislotalarining natriy, kalsiy yoki ammoniy tuzlari aralashmasidan iborat. Ular yog‘ochni qayta ishlash jarayonining yon mahsuloti hisoblanadi, ya’ni sellyulozaning bisulfit usulida qaynatilishidan hosil bo‘lgan eritmalardan olinadi.
Tabiiy qayta tiklanuvchi xomashyo (yog‘och lignini) asosida ishlab chiqariladi. Mahsulot ikki asosiy shaklda bo‘ladi — suyuq (to‘q jigarrang, yopishqoq suyuqlik) va kukun (och sariqdan jigarranggacha bo‘lgan kukun).
Yuqori sirt faolligi tufayli plastifikator, dispersant va bog‘lovchi modda sifatida keng qo‘llaniladi.
| PARAMETRLAR | SUYUQ SHAKL
|
KUKUN SHAKL |
| Tashqi ko‘rinishi
|
To‘q jigarrang, yopishqoq suyuqlik | Och sariqdan jigarranggacha bo‘lgan kukun
|
| Quruq modda ulushi
|
≥ 47%-50% | ≥ 92%-93% |
| Asosiy modda ulushi
|
— | ≥ 50%-58% |
| Suvli eritmaning pH ko‘rsatkichi
|
4,5-5,5 | 4,6-9,0 |
| Zichlik
|
~ 1,23-1,28 г/см3 | 0,37–0,56 g/ml (sochiluvchanlik)
|
| Suvda eruvchanligi
|
To‘liq (kolloid eritma hosil qiladi)
|
To‘liq (100% gacha)
|
Izoh:
Kukunsimon lignosulfonatlar gigroskopik bo‘lib, namlik kirishini oldini oladigan sharoitda saqlanishi talab etiladi.
Lignosulfonatlar turli sanoat tarmoqlarida keng qo‘llaniladigan ko‘p funksiyali mahsulot hisoblanadi.
Beton va qurilish materiallari ishlab chiqarishda (asosiy qo‘llanilish)
Bu lignosulfonatlarning asosiy qo‘llanilish sohalaridan biridir:
— Beton plastifikatori: LST (texnik lignosulfonatlar) beton aralashmasining harakatchanligini oshiradi.
— Suvni kamaytiruvchi qo‘shimcha: Harakatchanlikni saqlagan holda suv sarfini 10–20% ga kamaytiradi, bu esa beton mustahkamligini 20–25% ga oshiradi.
— Qotishni sekinlashtiruvchi: LST beton aralashmasining qotishini (2 soatgacha) sekinlashtiradi, bu uzoq masofalarga tashishda yoki yirik konstruksiyalarni quyishda qulaylik yaratadi.
— Boshqa xususiyatlarni yaxshilash: Betonning sovuqqa chidamliligini (3–4 barobar), suv o‘tkazmasligini oshiradi va aralashmaning ajralib ketishini kamaytiradi.
— Sement maydalashni intensivlashtiruvchi: Klinkerni maydalash jarayonida qo‘shilganda tegirmonlar unumdorligini oshiradi va yoqilg‘i sarfini kamaytiradi.
— Qurilish materiallari ishlab chiqarish: DSP, DVP va mineral jun plitalar ishlab chiqarishda bog‘lovchi va mustahkamlovchi modda sifatida ishlatiladi (fenol-formaldegid smolalarini almashtirib, toksiklikni kamaytiradi).
— Keramzit ishlab chiqarish: Qo‘shimcha (loy massasining 12% gacha) granulalarning shishishini yaxshilaydi va zichligini kamaytiradi.
Neft qazib olish sanoati: burg‘ulash eritmalarining xususiyatlarini boshqaruvchi reagent, neft qaytarib olishni oshiruvchi gel hosil qiluvchi tizimlar komponenti.
Tog‘-kon sanoati: flotatsiya reagentlari (rudalarni flotatsiya qilish uchun modda), burg‘ulash shaxtalari va inshootlarini mustahkamlash.
Metallurgiya (quyish ishlab chiqarishi): qolip va sterjen aralashmalari uchun bog‘lovchi modda (zaharli smolalarni almashtiradi), ruda mayda qismlarini briketlash.
Kimyo sanoati: pestitsidlar, o‘simlik himoya vositalari va o‘g‘itlar ishlab chiqarishda suspenziyalarni disperslovchi va barqarorlashtiruvchi modda.
Qishloq xo‘jaligi: yem va o‘g‘itlarni granulalashda bog‘lovchi, yem qo‘shimchasi sifatida (konservatsiya xususiyatiga ega).
Keramika va o‘tga chidamli materiallar ishlab chiqarish: dispersant, plastifikator va keramika blankalarini mustahkamlovchi modda (yaroqli mahsulot chiqishini 70–90% gacha oshiradi).
Boshqa qo‘llanilishlar: vanilin ishlab chiqarish, akkumulyatorlar uchun qo‘shimcha, ko‘mir suv suspenziyalarini barqarorlashtiruvchi (ko‘mir-suv yoqilg‘isi), tuproqni mustahkamlovchi (eroziyaga qarshi vosita).